Eigenaar

martin Gravelotte
Martin Gravelotte, directeur Vastgoed, gemeente Amsterdam

 

Wanneer gekeken wordt naar de bijdrage die vrijkomend Maatschappelijk vastgoed aan de Amsterdamse woonopgave kan leveren, constateert Martin Gravelotte dat deze slechts beperkt kan zijn omdat juist door de grote woonopgave hier eerder een tekort aan maatschappelijk vastgoed ontstaat dan een overschot.

Amsterdam werkt sinds kort aan een integrale stadskaart, waarop de totale behoefte aan maatschappelijk vastgoed voor de periode 2019 – 2023 is aangegeven. Die behoefte is door de diverse beleidsdirecties in overleg met de stadsdelen bepaald. Een apart team Maatschappelijke Voorzieningen coördineert hun behoeften. Aangevuld met een aantal vastgoedgerelateerde eisen, een verdeling van rollen en taken, en een set randvoorwaarden voor de realisatie, vormt deze kaart de basis voor de realisatie van de maatschappelijke voorzieningen die bij de grootschalige, stedelijke ontwikkeling van Amsterdam passen. Door de geschetste situatie in 2022 te vergelijken met de huidige wordt de opdracht duidelijk.

 

De bestuurlijke opgave is dat in de periode 2019 – 2023 jaarlijks 7.500 woningen worden gebouwd, met andere woorden totaal 30.000. Daarbij hoort volgens de Amsterdamse referentienormen een areaal aan maatschappelijke voorzieningen van rond de 440.000 m² BVO (exclusief sportvelden, parken en dergelijke). Het is te verwachten dat de huidige portefeuille maatschappelijk vastgoed daar maar beperkt in kan voorzien; deze bevindt zich in belangrijke mate in het centrum, terwijl de gebiedsontwikkeling vooral daarbuiten plaatsvindt. Van overtollig maatschappelijk vastgoed zal dus niet snel sprake zijn en als daar al sprake van is, zal transformatie naar woningen niet meer dan een druppel op een gloeiende plaat vormen.

Ondanks dit kan de situatie zich voordoen dat maatschappelijk vastgoed overtollig is. Dat is het geval als het op dat moment zelf maar ook in de voorziene toekomst niet meer als zodanig nodig is. Dan kan verkoop plaatsvinden. In dat geval zal eerst vastgesteld worden of aan die verkoop voorwaarden verbonden moeten worden. Dat kan het geval zijn als bijvoorbeeld sprake is van een monumentale status; in dat geval zal van potentiële kopers gevraagd worden dat zij grondige ervaring hebben met bezit en beheer van dergelijke panden. Ook is voorstelbaar dat op verzoek van een stadsdeel verkoop plaatsvindt onder de voorwaarde dat (een deel van) het pand geschikt gemaakt wordt voor huisvesting van specifieke doelgroepen. Verkoop vindt vervolgens plaats via een transparant, open en marktconform proces. Dat wil zeggen dat als uitgangspunt iedereen kan meebieden, mits aan de eventueel gestelde verkoopvoorwaarden wordt voldaan. De hoogste bieder, die aan de voorwaarden en aan de verplichte integriteitstoets voldoet, kan het pand kopen. Martin zou wel graag zien dat de opbrengsten van dergelijke verkopen dan niet in de algemene middelen verdwijnen, zoals nu gebeurt, maar juist weer specifiek voor maatschappelijke doelen worden aangewend.

Ondanks dat het aanwenden van overtollig maatschappelijk vastgoed voor wonen niet hoog op de hoofdstedelijke agenda staat, zijn er toch twee inspirerende Amsterdamse voorbeelden die Martin ons niet wil onthouden.

De gemeente Amsterdam heeft samen met stadsdeel Oost een programma opgesteld waaraan de transformatie van het gebouw aan het Robert Kochplantsoen 19 dient te voldoen. Het programma bestaat uit een hoofdfunctie wonen waarvan tenminste de helft van het gebruiksoppervlak bestemd is voor woningen voor ouderen in de sociale sector (onder de aftoppingsgrens), aangevuld met (groeps-)woningen voor een brede doelgroep door verschil in woninggrootte, prijs en segment.

Naast wonen wordt ingezet op kleinschalige bedrijvigheid waaronder broedplaatsen en/of ruimte voor voorzieningen, op tenminste de helft van de begane grond, die een toegevoegde waarde voor de bewoners van het pand en buurt hebben en die geen overlast dient te veroorzaken (‘rustig wonen’). Voor de invulling hiervan is een langjarige huurovereenkomst gesloten met Stichting Urban Resort.

Robert Kochplantsoen
Te transformeren gebouw aan Robert Kochplantsoen, Amsterdam