Placemaker

Essentie

  • Stimuleren van ontwikkeling en transformatie van woongebieden via het beschikbaar stellen van vastgoed voor katalyserende activiteiten die zijn afgestemd op de beoogde gebiedsontwikkeling en de functie van het wonen daarbinnen.

Culinaire referentie

  • Appetizer, gekruid voorgerecht waardoor je trek krijgt naar meer.

Wat doen en laten

  • Ga uit van de kracht van het bestaande; van de gebouwen, functies, mensen, geschiedenis; en bouw daar op voort

  • Kies voor een organische werkwijze; gebruik de tijd in je voordeel.

  • Benader de transformatieopgave als een onderneming; denk goed na over de aard van de waardecreatie en hoe je die kan realiseren.

  • Zorg dat in het initiatiefteam de benodigde competenties voor dat ondernemerschap zijn vertegenwoordigd.

  • Kies voor een open proces waarbij mensen en organisaties gemakkelijk kunnen aanhaken; ook goed voor extern draagvlak.

  • Programmeer publieke activiteiten die nodig zijn om locatie een place-to-be te laten worden; communicatiekracht is cruciaal.

  • Zorg als initiatiefnemer dat je in staat bent te profiteren van de eventuele waardeontwikkeling; wees zelfbewust en positioneer je.

  • Ga bij voorkeur de locatie niet tenderen; de dynamiek en spontaniteit van placemaking verhoudt zich daar slecht toe.

Welke rollen

  • Rol ontwikkelaar wordt ingevuld door de initiatiefnemers; onderdelen van opgave, denk bijvoorbeeld aan horeca, kunnen worden ‘doorgezet’ naar andere partijen.

  • Ontwerper is bij voorkeur onderdeel van het initiatiefteam; brengt expertise van gebouw en gebied in; zet ontwerpkracht niet alleen ruimtelijk maar ook procesmatig in (design thinking).

  • Gemeente koestert het (maatschappelijk) initiatief, is bondgenoot van de placemaker; helpt actief en creatief met verwerven van benodigde vergunningen.

Welke instrumenten

  • Business model voor het ontwikkelen van gebieden vanuit rol van placemaker.

  • Model van dienstverlenings- of gebruiksovereenkomst tussen placemakers en vastgoedeigenaar.

Voor- en nadelen

  • Sleutel van deze aanpak is (maatschappelijk) ondernemerschap met een lange adem. Dit ondernemerschap dient beloond te worden, anders houden initiatiefnemers het niet vol. Nadeel is dat resultaten van proces  relatief ongewis zijn; dit kan ook als voordeel gezien worden. Verrassing en dynamiek zijn de sterke kanten van dit doorgaand gekruide recept.

Referentieprojecten

  • WOW-Amsterdam (HTS -> tijdelijk wonen, hostel, galerie en wijkfuncties)

  • DOK Gent (gemeentewerf -> tijdelijke evenementen -> wonen)