Wonen in bieb, school of kerk

We staan in Nederland voor een omvangrijke woonopgave, Bouwend Nederland spreekt over één miljoen nieuwe woningen. Voor bouwen in het groen is echter nauwelijks draagvlak; nieuwe vinex-wijken willen we niet meer. Beter gebruik van de bestaande gebouwenvoorraad is een duurzaam alternatief. Leegstaande kantoren hebben we doorgaans goed in het vizier. Maar dat geldt veel minder voor scholen, verzorgingshuizen, wijkcentra, gevangenissen, kerken en winkels. Veel van dit vastgoed sluit niet meer aan bij de vraag van morgen. Een belangrijk deel wordt daarom slecht gebruikt, komt leeg of staat al leeg. Vooruitziende eigenaren en gebruikers zijn zich daarvan bewust en maken toekomstplannen. Bij het maken van die plannen zitten de beleidsmakers Wonen doorgaans niet aan tafel. Soms moeten ze in de krant lezen dat kansrijke objecten door hun collega's in de verkoop zijn gedaan. Een gemiste kans.

Er zijn mooie mooie voorbeelden van scholen, verzorgingshuizen en bibliotheken die zijn getransformeerd tot woonvoorzieningen. Het kan dus! Maar deze voorbeelden lijken toevalstreffers; geen resultaat van afgewogen beleid. Gemeenten en woningcorporaties kunnen veel meer doen met deze bestaande voorraad. Een deel daarvan hebben ze immers zelf in eigendom. In het project Receptuur Hergebruik (maatschappelijk) Vastgoed is een instrumenten ontwikkeld om de woonpotenties van bestaande gebouwen beter in kaart te brengen en kansen eerder te benutten. Dat is goed voor het wonen, maar kan en passant ook bijdragen aan doelen als klimaat, participatie, erfgoedbehoud en gebiedsontwikkeling.